ΑΠΟ ΤΙΣ ΔΙΔΑΧΕΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΠΡΟΦΗΤΕΙΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΑ ΤΟΥ ΑΙΤΩΛΟΥ του Κωνσταντίνου Θώδη*

ΑΠΟ  ΤΙΣ  ΔΙΔΑΧΕΣ  ΚΑΙ  ΤΙΣ  ΠΡΟΦΗΤΕΙΕΣ  ΤΟΥ  ΚΟΣΜΑ  ΤΟΥ ΑΙΤΩΛΟΥ του  Κωνσταντίνου  Θώδη*

Στην πρώτη επιστολή προς Κορινθίους, ο απόστολος Παύλος απαριθμεί τις δωρεές τουΑγίου Πνεύματος στην εκκλησία του Χριστού.«Ἑκάστῳ δὲ δίδοται ἡ φανέρωσις τοῦΠνεύματος πρὸς τὸ συμφέρον.ᾧ μὲν γὰρ διὰ τοῦ Πνεύματος δίδοται λόγος σοφίας, ἄλλῳ δὲλόγος γνώσεως κατὰ τὸ αὐτὸ Πνεῦμα, ἑτέρῳ δὲ πίστις ἐν τῷ αὐτῷ Πνεύματι, ἄλλῳ δὲχαρίσματα ἰαμάτων ἐν τῷ αὐτῷ Πνεύματι,ἄλλῳ δὲ ἐνεργήματα δυνάμεων, ἄλλῳ δὲπροφητεία, ἄλλῳ δὲ διακρίσεις πνευμάτων, ἑτέρῳ δὲ γένη γλωσσῶν, ἄλλῳ δὲ ἑρμηνείαγλωσσῶν·»( Κορ.Α,12.7-10).

Όλες αυτές τις δωρεές ο Κύριος γεναιόδωρα προσέφερεστους μαθητές του και μετέπειτα αποστόλους : αγράμματοι ψαράδες έγιναν θεολόγοι,προφήτες και δάσκαλοι. Αυτοί δίδαξαν την αλήθεια του ευαγγελίου σε όλο τον κόσμοκάνοντας πράξη την εντολή του Κυρίου «πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τα έθνη».Εκτέλεσαν θαύματα και στο τέλος της ζωής τους κρίθηκαν άξιοι λαμβάνοντας τοφωτοστέφανο του εθνομάρτυρα.

Ο Κοσμάς ο Αιτωλός δεν ονομάζεται Άγιος και Ισαπόστολος τυχαία από την Αγία του Θεού Εκκλησία. Ήταν φλογερός και ειλικρινής κήρυκας που σε όλη του τη ζωή έκανε πολλά θαύματα υπομένοντας στο τέλος μαρτυρικό θάνατο.Από το λαό αποκαλείται «διδάσκαλος του γένους». Ποτέ δε λιποψύχισε, ποτέ δεδείλιασε και δε κιότεψε μπροστά σε οποιαδήποτε μορφή τυραννίας και δουλείας σε χαλεπούς καιρούς. Με θάρρος και παρρησία και έχοντας γνώση του λόγου του Θεού,καθοδήγησε το γένος στο δρόμο της αλήθειας. Ο πατρο-Κοσμάς,όπως ήταν γνωστός στους φτωχούς και αδύναμους συμπατριώτες του, δεν ήταν μόνο διακεκριμένος ορθόδοξος διαφωτιστής, αλλά δίκαια θεωρείται μεγάλος προφήτης των νέων χρόνων. Άφησε πλήθος, καταπληκτικών από πλευράς ακρίβειας, προφητειών για το μέλλον όλης της ανθρωπότητας, για ανακαλύψεις της επιστήμης,πολέμους, οικολογικές καταστροφές κλπ.

Πολλές από τις προφητείες του ήδη πραγματοποιήθηκαν, ενώ κάποιες ακόμη αναμένουν την εκπλήρωσή τους. «Αυτές δεν είναι επινοήσεις στο πνεύμα των ψευτοπροφητειών του περιβόητου Νοστράδαμου, έχοντας σκοπό να απομακρύνουν τον άνθρωπο από το Χριστό και τις αυθεντικές μαρτυρίες του Αγίου Πνεύματος, αλλά μας βοηθούν, αντίθετα, να μην περιπέσουμε στα δίχτυα του διαβόλου και να διατηρήσουμε την αγνότητα της ορθόδοξης πίστης μας[1].»

Σε κάθε πόλη και κωμόπολη, σε κάθε μικρό χωριό και κεφαλοχώρι, όπου βρέθηκε ο Άγιος Κοσμάς, ενθυμούνται και διατηρούν τα προφητικά του λόγια. Πολλές προφητείες του έφτασαν ίσαμε σήμερα, όχι μόνο με τη μορφή επιστολών, αλλά και ως προφορικές διηγήσεις και μαρτυρίες. Άνθρωποι που από την παιδική τους ηλικία μεγάλωσαν με τις κατηχήσεις και τις προφητείες του, μετέφεραν αυτές από γενιά σε γενιά και σήμερα δεν υπάρχει Έλληνας που να μη γνωρίζει κάτι για τον Άγιο Κοσμά.

Πολλές από τις προφητείες του σε συγκεκριμένους τομείς δεν μπορούν να γίνουν κατανοητές χωρίς την σαφή γνώση των τοπικών συνθηκών, γεωγραφικών και κοινωνικών, καθώς και του ιστορικού πλαισίου της εποχής που ελέχθησαν. Κάποιες, ωστόσο, συνδέονται με την τύχη και το μέλλον της Ορθοδοξίας,αλλά και του σύγχρονου κόσμου. Από το σύνολο των προφητειών του πατρο-Κοσμά, που διατηρήθηκαν ως τις μέρες μας, κάποιες έγιναν γνωστές από βιβλία, χειρόγραφα και κώδικες του 18ου και 19ου αι.

«Κατά τη διάρκεια του2ου παγκοσμίου πολέμου ο δάσκαλος ενός σχολείου στη Βόρεια Ήπειρο βρήκε μια συλλογή από 72 προφητείες που ήταν καταγεγραμμένες στο Κοράνι και στην αλβανική γλώσσα. Οι προφητείες του Αγίου ήταν τόσο ζωτικής σημασίας για το λαό, που ο κόσμος δεν ήθελε να αποχωριστεί τα λόγια του, ακόμη και σε περίοδο άγριας δίωξης, ώστε έκρυψαν τις προφητείες του μεγάλου ορθόδοξου Αγίου στο ιερό βιβλίο των Μουσουλμάνων[2].»

Μέσα από τις προφητείες της Παλαιάς Διαθήκης διαφαινόταν κυρίως η πρόβλεψη του ερχομού του Μεσσία, ενώ η κύρια δραστηριότητα των προφητειών της Καινής Διαθήκης ήταν η πρόβλεψη της Συντέλειας του Κόσμου και της Δευτέρας Παρουσίας του Χριστού.

Όλοι οι Άγιοι της Καινής Διαθήκης ήταν άνθρωποι προικισμένοι από το Θεό με το χάρισμα της προφητείας, συμπεριλαμβανομένου και του Αγίου Κοσμά οι οποίοι δεν προέβλεπαν στην ουσία κανένα νέο γεγονός και καμία νέα κατάσταση, αλλά προετοίμαζαν το ποίμνιό τους για την ημέρα της Κρίσης, τη Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου και τελικά τη σωτηρία των ψυχών.

Όχι μόνο για να ξεπεράσουν οι άνθρωποι τις δυσκολίες και τους πειρασμούς των τελευταίων χαλεπών καιρών, αλλά και για τον κύριο σκοπό ύπαρξής τους στη γη.

«Ο Κύριος π.χ. προφητεύοντας τη Συντέλεια του Κόσμου περιπλέκει την περιγραφή με την προφητεία για την καταστροφή της Ιερουσαλήμ (Ματθ.24, Μάρκ.13, Λουκ.21,5-38). Η καταστροφή της Ιερουσαλήμ συνέβη όταν ζούσαν ακόμη πολλοί από εκείνους που είχαν ακούσει την προφητεία από το στόμα του Κυρίου.Η εκπλήρωση αυτής της προφητείας εγγυάται ότι και η άλλη, την οποία ο Κύριος είπε συγχρόνως σχετικά με τη Συντέλεια του Κόσμου θα εκπληρωθεί στον κατάλληλο καιρό.Σε άλλες περιπτώσεις οι προφητείες του Κυρίου συνδέονται με διάφορα σημεία. Όταν π.χ. θεράπευσε το δούλο του Εκατόνταρχου, προφήτευσε και τη συμμετοχή των εθνικών στην εκκλησία. Λέγω δε υμίν ότι πολλοί από ανατολών και δυσμών άξουσι και ανακληθήσονται μετ’ Αβραάμ και Ισαάκ και Ιακώβ εν τη βασιλεία των ουρανών(Ματθ.8,11) [3].»

Οι μεγαλύτεροι μάρτυρες ήταν και προφήτες. Η ζωή τους ήταν παράδειγμα ανιδιοτελούς υπηρεσίας προς το Θεό και τον πλησίον.

«Εσείς μπορείτε να πείτε :Εσύ είσαι μοναχός, τότε τι κάνεις στον κόσμο; Κι εγώ, αδελφοί μου, δεν πράττω ορθά.Αλλά επειδή ο λαός μας ήταν αγράμματος, εγώ είπα : Ας χάσει ο Χριστός εμένα, αλλά να πάρει τους υπόλοιπους. Ίσως, με το έλεος του Θεού και τις προσευχές σας σωθώ κι εγώ[4].»

Εδώ ο Άγιος Κοσμάς στέκεται στο ίδιο επίπεδο με τον απόστολο Παύλο ο οποίος είπε : «Ηὐχόμην γὰρ αὐτὸς ἐγὼ ἀνάθεμα εἶναι ἀπὸ τοῦ Χριστοῦ ὑπὲρ τῶν ἀδελφῶνμου, τῶν συγγενῶν μου κατὰ σάρκα (Ρωμαίους 9.3) [5]»

Ο Άγιος δίνει συχνά μέσα από τα κηρύγματά του πρακτικές συμβουλές στο λαό για το πως θα ξεπεράσει τις δυσκολίες της καθημερινής ζωής και να επιβιώσει, διατηρώντας παράλληλα την ορθόδοξη πίστη. Κάθε λέξη που ανέφερε περιείχε το στοιχείο της αντοχής, της ψυχικής και σωματικής δύναμης και τελικά της ικανότητας για την επίτευξη του σκοπού και είχε σημασία όχι μόνο για τους σύγχρονούς του, αλλά και για τις επόμενες γενιές.

Οι προφητείες του έγιναν οδηγός για πολλές γενιές των κατοίκων των χωρών της Βαλκανικής. «Ακούμε τα λόγια του και ακολουθούμε τις οδηγίες του, διατηρούμε την ελπίδα και την πίστη, ότι με τη βοήθεια του Θεού όλες οι δοκιμασίες στο τέλος θα γυρίσουν για το καλό μας» συχνά αυτοί έλεγαν.

«Οι προφητείες του Αγίου Κοσμά θα μπορούσαν να επιστρέψουν την ελπίδα για την εθνική αναγέννηση στους συμπατριώτες του που περισσότερο από 300 χρόνια μαράζωναν κάτω από τον ξένο ζυγό.Η συμβολή του στη μελλοντική απελευθέρωση από τον τουρκικό ζυγό ήταν τεράστια [6].»

Τα λόγια του δημοτικού τραγουδιού που έγιναν ύμνος των Ελλήνων κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας είναι χαρακτηριστικά και δείχνουν τη μεγάλη επιρροή που είχε ο πατρο-Κοσμάς στο λαό, ο οποίος τηρούσε με θρησκευτική ευλάβεια και προσοχή τις προτροπές του :« Βόηθα μας Άη – Γιώργη, κι εσύ πατρο – Κοσμά, να πάρουμε την Πόλη και την Αγια – Σοφιά…»

Ο Αη-Γιώργης καβάλα στ’ άλογό του ήταν οπροστάτης του νικηφόρου πολέμου και τροπαιοφόρος. Ο Άγιος Κοσμάς για τους συμπατριώτες του ήταν το σύμβολο του αγώνα για την αναγέννηση της γλώσσας, της ορθόδοξης πίστης και της σωτηρίας της πατρίδας.

Όλοι εμπνεύστηκαν από τις προφητείες και τα κηρύγματά του ξυπνώντας την πίστη και την ελπίδα για την ελευθερία. Ο Άγιος βέβαια δεν μπορούσε να μιλήσει απευθείας στο ποίμνιό του για την εθνική απελευθέρωση. Χρησιμοποιούσε τη λέξη «ποθούμενο». Συχνά ρωτούσαν τον πατρο-Κοσμά:«Πότε θα ’ρθει το ποθούμενο;». Να,πως απαντούσε στην ερώτηση αυτή :

«Αὐτὸ μιὰ μέρα θὰ γίνη Ρωμαίϊκο καὶ καλότυχος ὅποιος ζήση σὲ ἐκεῖνο τὸ βασίλειο[7]».

Αυτή η προφητεία καθώς και οι επόμενες που ακολουθούν μαζί με τα σχόλια – στις παρενθέσεις – για ορισμένες απ’ αυτές προέρχονται από το βιβλίο «Κοσμάς ο Αιτωλός»του Μητροπολίτη Φλωρίνης Αυγουστίνου Καντιώτη (1977).

«Θἄρθουν οἱ κόκκινοι σκοῦφοι κι ̓ ὕστερα οἱ Ἄγγλοι ἐπὶ 54 χρόνια, καὶ κατόπιν θὰ γίνη Ρωμαίϊκο».

«Τὰ βάσανα εἶνε ἀκόμη πολλά. Θυμηθῆτε τὰ λόγιά μου· προσεύχεσθε, ἐνεργεῖτε καὶ ὑπομένετε στερεά. Ἕως ὅτου νὰ κλείσῃ αὐτὴ ἡ πληγὴ τοῦ πλατάνου, τὸ χωριό σας θἆνεσκλαβωμένο καὶ δυστυχισμένο».(Ἐλέχθη εἰς Τσαραπλανά, τὸ σημερινὸν Βασιλικὸν τῆς Ἠπείρου. Ἡ πληγὴ τοῦ πλατάνουἔκλεισε τῷ 1912, ἔτος ἀπελευθερώσεως τῆς Ἠπείρου).

«Τὸ ποθούμενον θὰ ἔρθη ὅταν θαρθοῦν δυὸ πασχαλιὲς μαζί».(Πράγματι τῷ 1912 αἱ ἑορταὶ Εὐαγγελισμοῦ καὶ Πάσχα συνέπεσαν).

«Θὰ ἔρθη καιρὸς ποὺ θὰ διευθύνουν τὸν κόσμο τὰ ἄλαλα καὶ τὰ μπάλαλα». Πολλοί ερευνητές εκτιμούν ότι ο Άγιος Κοσμάς με αυτές τις λέξεις είχε κατά νου τους υπολογιστές.

«Οἱ Τοῦρκοι θὰ φύγουν, ἀλλὰ θὰ ξανάρθουν πάλι καὶ θὰ φθάσουν ὡς τὰ Ἑξαμίλια. Στὸτ έλος θὰ τοὺς διώξουν εἰς Κόκκινη Μηλιά.  Ἀπὸ τοὺς Τούρκους τὸ 1/3 θὰ σκοτωθῆ, τὸ ἄλλο τρίτο θὰ βαπτισθῆ καὶ μονάχα τὸ 1/3 θὰ πάη στὴν Κόκκινη Μηλιά».

Η προφητεία αυτή του Αγίου αναφέρει ότι το ένα τρίτο των Τούρκων θα βαπτισθεί. Είναι αξιοσημείωτο, ότι σήμερα ήδη μεταξύ των Τούρκων υπάρχουν πολλοί Κρυπτοχριστιανοί. Πολλοί προσκυνητές, κυρίως Ρώσοι, φτάνοντας στην Τουρκία διηγούνται ότι κατά τη διάρκεια της παραμονής τους εκεί, έρχονται σ’ αυτούς άνθρωποι ζητώντας εικόνες, προσευχητάρια και αναζητούν την ευκαιρία να εξομολογηθούν και να κοινωνήσουν.

«Θἀρθῆ καιρὸς ποὺ θὰ βγῆ ὁ καταραμένος δαίμονας ἀπὸ τὸ καυκί του και θα φωνάζει από εκεί. Κι από το καυκί θα εξέχει το κέρατό του». Είναι φανερό ότι η προφητεία αυτή αναφέρεται στην εμφάνιση της τηλεόρασης ως μέσου αλλοτρίωσης και διαφθοράς.

«Θὰ γίνης μεγάλος ἄνθρωπος, θὰ κυριεύσης ὅλη τὴν Ἀρβανιτιά, θὰ ὑποτάξης τὴνΠρέβεζα, τὴν Πάργα, τὸ Σούλι, τὸ Δέλβινο, τὸ Γαρδίκι καὶ αὐτὸ τὸ τάχτι τοῦ Κουρτ -πασᾶ. Θὰ ἀφήσης μεγάλο ὄνομα στὴν οἰκουμένη. Καὶ στὴν Πόλι θὰ πᾶς, μὰ μὲ κόκκιναγένεια. Αὐτὴ εἶνε ἡ θέλησι τῆς θείας προνοίας. Ἐνθυμοῦ ὅμως εἰς ὅλην τὴν διάρκειαν τῆςἐξουσίας σου νὰ ἀγαπᾶς καὶ νὰ ὑπερασπίζεσαι τοὺς χριστιανούς, ἂν θέλης νὰ μείνη ἡἐξουσία εἰς τοὺς διαδόχους σου».(Ἐλέχθη ἐν Τεπελενίῳ περὶ τοῦ Ἀλῆ πασᾶ).

Όταν ο Άγιος κήρυττε στην Αλβανία, φτάνοντας στο Τεπελένι οι ντόπιοι Τούρκοι άρχισαν να τον απειλούν.Μαθαίνοντας γι αυτό το συμβάν και τις απειλές η μάνα του Αλή – πασά, Χάμκω, πήρε τον Άγιο σαν άνθρωπο του Θεού κάτω από την προστασία της.

Η διδασκαλία του προξένησε σ’ αυτήν βαθιά εντύπωση, ώστε έστειλε είδηση να φωνάξουν το γιο της.

«Να έρθεις.Εδώ σε μένα είναι ο προφήτης.» Ο Αλή-πασάς ήρθε και ρώτησε τον Άγιο :

«Θα διαφεντέψω την Ήπειρο; Θα κατακτήσω τα Γιάννενα;».Ο Άγιος απάντησε :

«Ναι,έτσι θα είναι.».

Ο Αλής ξαναρώτησε :

«Θα πάω στην Πόλη;» έχοντας κατά νου ναπάει στην Κωνσταντινούπολη ως νικητής.Σ’ αυτό ο Άγιος Κοσμάς απάντησε :

«Ναι, θαπας στην Πόλη με κόκκινα γένια…».

Ο Αλή – πασάς το έτος 1820 έγειρε επανάσταση γιατην ανεξαρτησία του βασιλείου του από την Οθωμανική αυτοκρατορία και το σουλτάνο,που όπως ήλπιζε θα γινόταν το προοίμιο για την νικηφόρα είσοδό του στην Κωνσταντινούπολη.

Κι όμως η προφητεία του Αγίου συνέβη έτσι που ο πανούργος Αλής προσπάθησε να φανεί πιο πονηρός απ’ ότι ήταν στην πραγματικότητα και να πέσει στην πλεκτάνη που του έστησαν το έτος 1822 οι Τούρκοι και να τον συλλάβουν με διαταγή του σουλτάνου ζωντανό στο μικρό νησάκι της λίμνης Παμβώτιδας των Ιωαννίνων, πολύ κοντά στο κάστρο που μέσα του βρισκόταν τα επιβλητικά παλάτια του. Το κεφάλι του το μετέφεραν στην Κωνσταντινούπολη σε ασημένιο πιάτο.Η γενιάδα του ήταν κόκκινη, όχι από συνθετικές κόκκινες βαφές, αλλά από το ίδιο το αίμα του…

Η παραπάνω προφητεία αναφέρεται στο γεγονός αυτό.«Θὰ βγοῦν πράγματα ἀπὸ τὰ σχολεῖα ποὺ ὁ νοῦς σας δὲν φαντάζεται». Η ακρίβεια με την οποία ο Άγιος Κοσμάς προφήτευσε επιστημονικές εφευρέσεις του μέλλοντος αφήνει κατάπληκτη την ανθρώπινη φαντασία.

Είμαστε άνθρωποι που ζούμε στον 21ο αιώνα και γνωρίζουμε παράλληλα με τις προφητείες του Αγίου τις προόδους και ανέσεις που προσφέρει η σύγχρονη τεχνολογία στην καθημερινή μας ζωή : αυτοκίνητα, αεροπλάνα,τηλέφωνα, υπολογιστές κλπ. Κι όμως, οι σύγχρονοι του Αγίου ακούγοντας τα λόγια του απόρησαν. Οι προφητείες του Αγίου Κοσμά έγιναν αποδεκτές σαν παραμύθι και χωρίς να έχουν τίποτα κοινό με την πραγματικότητα της εποχής εκείνης και τετελεσμένα γεγονότα που συνέβησαν τα επόμενα χρόνια διατηρήθηκαν λόγω της μεγάλης απήχησης, επιρροής και εμπιστοσύνης του στο δοκιμαζόμενους λαούς της Βαλκανικής.

«Θὰ δῆτε στὸν κάμπο ἁμάξι χωρὶς ἄλογα νὰ τρέχη γρηγορώτερα ἀπὸ τὸν λαγό». Σ’ αυτή την προφητεία ο Άγιος προέβλεψε την εμφάνιση των αυτοκινήτων και των σιδηροδρομικών μέσων.

«Θαρθῆ καιρὸς ποὺ θὰ ζωσθῆ ὁ τόπος μὲ μιὰ κλωστή». Αυτή η προφητεία αναφέρεται στην εμφάνιση του τηλεγράφου και μετέπειτα του ηλεκτρονικού υπολογιστή.

«Θαρθῆ καιρὸς ποὺ οἱ ἄνθρωποι θὰ ὁμιλοῦν ἀπὸ ἕνα μακρυνὸ μέρος σὲ ἄλλο,σὰν νἆνε σὲπλαγιανὰ δωμάτια, π.χ.ἀπὸ τὴν Πόλι στὴ Ρωσία». Αυτή η προφητεία αναφέρεται στην εμφάνιση του τηλεφώνου.

«Θὰ δῆτε νὰ πετᾶνε ἄνθρωποι στὸν οὐρανὸ σὰν μαυροπούλια καὶ νὰ ρίχνουν φωτιὰ στὸνκόσμο. Ὅσοι θὰ ζοῦν τότε θὰ τρέξουν στὰ μνήματα καὶ θὰ φωνάζουν: Ἐβγᾶτε σεῖς οἱπεθαμένοι νὰ μποῦμε μεῖς οἱ ζωντανοί». Σ’ αυτή την προφητεία ο Άγιος προέβλεψε την εμφάνιση της πολεμικής αεροπορίας.

«Τὸ κακὸ θὰ ἔλθη μέχρι τὸν Σταυρὸν καὶ δὲν θὰ μπορέση νὰ πάη κάτω. Μὴ φοβηθῆτε. Μὴφύγετε ἀπὸ τὰ σπίτια σας».(Ἐλέχθη εἰς τὴν περιοχὴν Πολυνερίου Γρεβενῶν. Πράγματι τῷ 1940 οἱ Ἰταλοὶ ἔφθασανμέχρι τὴν τοποθεσίαν Σταυρός, ὅπου εἶχε κηρύξει ὁ Ἅγιος, καὶ ἐσταμάτησαν).

Ο Άγιος Κοσμάς οδήγησε πολλούς αμαρτωλούς στη μετάνοια. «Μια λέξη του ήταν αρκετή ώστε να αλλάξει ριζικά τον τρόπο της ζωής των ακροατών του. Σκληροί και ανελέητοι άνθρωποι με τις προτροπές του επέδειξαν ελεημοσύνη, ασεβείς έγιναν ευσεβείς και όλοι είπαν ότι στη ζωή τους έλαμψε ο νέος απόστολος! [8]».

«Νωρίτερα, στα μέρη της Ηπείρου, αλλά και σε όλα τα τουρκοκρατούμενα Βαλκάνια το εμπόριο διεξαγόταν την Παρασκευή, το Σάββατο και την Κυριακή. Ο Άγιος Κοσμάς ακύρωσε την Κυριακή για να μην εργάζονται οι Χριστιανοί καθόλου εκείνη την ημέρα.[9]».

Το γεγονός αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να ξεσηκωθεί θύελα διαμαρτυριών από τους εμπόρους,κυρίως Εβραίους και τους προύχοντες προνομιούχους του Οθωμανικού κράτους Κοτσαμπάσηδες, οι οποίοι έχαναν μεγάλο μέρος των κερδών τους από τη μετατόπιση της ημέρας του παζαριού και όλων των συναλλαγών στη Δευτέρα.

«Τα Βενετσιάνικα αρχεία έδειχναν ότι η επιρροή του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού μέσω των κηρυγμάτων του είχε μεγάλη εξάπλωση και αντίκτυπο σε όλα τα Βαλκάνια».

Χαρακτηριστικά αναφέρεται το παράδειγμα της νήσου Κεφαληνίας όπου σύμφωνα με μια μαρτυρία : «…τον Άγιο συνόδευαν περίπου 15.000 άτομα.Πολλοί έτρεχαν κοντά του, φιλούσαν τα χέρια και τα πόδια του, τιμώντας τον σαν αληθινό ναυαγοσώστη .Ακόμη κι εκείνοι που ήταν εκτός νόμου, συμφιλιώθηκαν με τους εχθρούς τους και ζούσαν πλέον ειρηνικά.[10].»

Οι κάτοικοι του χωριού Αύρα Καλαμπάκας διηγούνται την ακόλουθη ιστορία : «Όταν ο πατρο-Κοσμάς ήρθε στο χωριό συγκέντρωσε όλους τους κατοίκους και άρχισε να τους κηρύττει. Στο τέλος κάποιος του δώρισε ένα αχλάδι, αλλά ο Άγιος δεν το αποδέχτηκε επειδή χάρις στο χάρισμα της προορατικότητάς του ανακάλυψε ότι το αχλάδι δεν ανήκε στο δότη, διότι το είχε κλέψει…[11]».

Εκτός από την τεράστια συμβολή του στην πνευματική και εθνική αναγέννηση των Βαλκανίων«…συνέβαλε και στην ίδρυση μεγάλου αριθμού δωρεάν σχολείων. Ίδρυσε παντού σχολεία μέσω της διδασκαλίας του, γράφει ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης[12]».

Τα παιδιά διδάσκονταν δωρεάν τα ιερά χειρόγραφα και μέσω αυτών δεχόταν με πίστη και ευλάβεια να ξεκινήσουν να ζουν ενάρετη ζωή.

«Το παιδί είναι ο μελλοντικός ενήλικας και ο μελλοντικός απελευθερωτής της σκλαβωμένης πατρίδας.Αυτό το παιδί έχει το δικαίωμα να μορφωθεί σωστά, να μάθει γράμματα και να πάρει στα χέρια του την τύχη και το μέλλον τηςπατρίδας[13]»

Στο χωριό Ζίτσα, κοντά στα Γιάννενα, οι κάτοικοι διατηρούν μέρος των τοίχων του παλιού σχολείου που ίδρυσε ο πατρο-Κοσμάς με την παλιά του ονομασία «διδασκαλείο».

Η ονομασία αυτή δόθηκε και στην ευρύτερη περιοχή.Το σχολείο ως εκπαιδευτικό κέντρο για τον Άγιο Κοσμά αποτελεί βασικό συστατικό της εκκλησίας, η οποία είναι το κατ’ εξοχήν πνευματικό και κοινωνικό κέντρο.

«Καλύτερα να έχουμε σχολεία, παρά βρύσες και γεφύρια.Οι βρύσες ποτίζουν το σώμα, τα σχολεία ποτίζουν την ψυχή» δίδασκε τους γονείς και τα παιδιά[14]».

«Από τη Βλαχία και τη Μολδαβία μέχρι την Αίγυπτο και από τη Σμύρνη ως την Κέρκυρα δεν υπήρχε καμία πόλη και κανένα νησί που δεν υπήρχε σχολείο το οποίο λειτουργούσε κάτω από την επίδραση της διδασκαλίας του Αγίου Κοσμά, έστω κι αν το σχολείο δεν το ίδρυσε ο ίδιος.[15]»γράφει ένας Άγγλος περιηγητής που επισκέφθηκε την Ελλάδα το έτος 1808.

Ιδιαίτερο ρόλο για την αναβίωση της εθνικής ενότητας ο πατρο-Κοσμάς αποδίδει στην ιερωσύνη και το μοναχισμό.Οι ιερείς δεν πρέπει να είναι μόνο πνευματικοί, αλλά και ηγέτες της κοινότητας. Το καθήκον του ιερέα είναι να θέσει όλη τη ζωή του και το κεφάλι του για το καλό των χριστιανών.

Πρέπει να αποτελεί παράδειγμα για το λαό. «Όπως ο ποιμένας ακολουθεί το ποίμνιό του, έτσι και ο ιερέας πρέπει να επισκέπτεται τα σπίτια των χριστιανών μέρα και νύχτα, να μην τρώει και πίνει παίρνοντας τα πράγματά τους, αλλά αντίθετα σε περίπτωση που ο άντρας μάλωσε με τη γυναίκα του, ο πατέρας με το γιο, ο αδελφός με τον αδελφό, ο γείτονας με το γείτονα να επιδιώκει να εγκαταστήσει ανάμεσά τους την αγάπη…» δίδασκε.

Η μεγάλη αποδοχή και η ραγδαία αύξηση της επιρροής του Αγίου στο λαό μεγάλωνε μέρα με τη μέρα τον αριθμό των εχθρών του που άρχισαν πλέον ανοιχτά να περιεργάζονται το θάνατό του.Ήταν κυρίως,όπως προαναφέραμε έμποροι και τοκογλύφοι που κατήγγειλαν τον Άγιο στους Τούρκους για παραβάσεις των νόμων και αντιποίηση αρχής, θα λέγαμε με τη σημερινή έννοια του όρου. Κυρίως η μεταφορά της ημέρας του παζαριού, ήταν αυτό που ξεχύλισε το ποτήρι και δόθηκε η ευκαιρία με αυτή την αφορμή να ανασύρουν από το συρτάρι και τα υπόλοιπα βδελυρά σχέδιά τους περί επαναστατικής κίνησης του πατρο-Κοσμά που ξεσήκωνε το λαό και απειλούσε πλέον την δημόσια τάξη.

Προφανώς, όλοι αυτοί επεδίωκαν με κάθε τρόπο τον αφανισμό του.Αποτελούσε εμπόδιο στα σχέδιά τους. Τελικά, μετά από απεγνωσμένες προσπάθειες, κατάφεραν το έτος 1779 πληρώνοντας μεγάλο χρηματικό ποσό, οι πηγές αναφέρουν το τεράστιο ποσό των 25.000 γροσίων, στον διοικητή της περιοχής του Βερατίου Κουρτ-πασά να επιτύχουν την καταδίκη και τελικά το θάνατο του Αγίου.

Στις 24Αυγούστου 1779 στο αλβανικό χωριό Καλικόντασι του Βερατίου ο Άγιος Κοσμάς απαγχονίστηκε και το άγιο σώμα του ρίχτηκε στον ποταμό Άψο. Κάποιος μοναχός, ονόματι Μάρκος το περισυνέλεξε με τη βάρκα του και ετάφη την επόμενη μέρα από τους Χριστιανούς στο χωριό Καλικόντασι, εκεί όπου μαρτύρισε για την ορθόδοξη πίστη και την εθνική αναγέννηση των Ελλήνων.

Ανακηρύχθηκε ισαπόστολος και περιελήφθη με τον πατριαρχικό κανόνα και το τυπικό στο ημερολόγιο των Αγίων στην Κωνσταντινούποληστις 20 Απριλίου 1961 – 7 Απριλίου με το παλαιό ημερολόγιο.Η ημέρα της μνήμης τουτιμάται στις 24 Αυγούστου.

Στο Μέγα Δένδρο – 2 χλμ. από το Θέρμο, κοντά στο Αγρίνιο– στη διαδρομή ανάμεσα στην Αθήνα και τα Ιωάννινα, εκεί όπου βρισκόταν το πατρικό του σπίτι, υπήρχε μια παλιά εκκλησία. Σήμερα εκεί κοντά βρίσκεται το μοναστήρι που ανηγέρθηκε προς τιμήν του.

Παραθέτουμε ως ελάχιστο αφιέρωμα στο συμπατριώτη μας, παληκάρι της πίστης μας, Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό, διδάσκαλο υψηλών ιδανικών, αρετών και αξιών του γένους, άρρηκτα συδεδεμένων με την ορθόδοξη πίστη, το παρακάτω ποίημα :

«Κοσμάς ο Αιτωλός (1714 – 1779)

Σ ’ ένα μικρό ορεινό χωριό του Απόκουρου Αιτωλίας, γεννήθηκε ο πατρο – Κοσμάς στα χρόνια της δουλείας.

Γράμματα δεν εσπούδασε, μα ήταν φωτισμένος από τη χάρη του Θεού να κατηχεί το γένος.

Γυρίζει πόλεις και χωριά στα όρη και στους κάμπους. Μιλάει για το «ποθούμενο»στους πονεμένους σκλάβους.

Τα λόγια του παρηγοριά,υπομονή κι ελπίδα. Κρατούν την πίστη ζωντανή κι «όρθια» την πατρίδα.

Τα μονοπάτια δύσβατα,κρύβουν πολλούς κινδύνους. Οι διδαχές του ενοχλούν προύχοντες και ραββίνους.

Οι προφητείες του πολλές, οι προτροπές του σεβαστές. Στο Τεπελένι τον καλείο Αλής να τον συμβουλευτεί.

Προβλέπει τα βιλαέτια ορθά,και για το δόλιο τον πασά,πως στην Πόλη, ναι, θα φτάσει, μα με κόκκινα γένια θα περάσει !..

«Ξυπνάει» τη γλώσσα του λαού ανοίγοντας σχολειά παντού.Αρχίζουν να τον απειλούν κι άδικα τον συκοφαντούν.

Τον προσάγουν στον κατή σαν εχθρός να δικαστεί. Ψεύτικες κατηγορίες,καταδίκη με υποψίες.

Εκεί στο Καλικόντασι της Βόρειας Ηπείρου μαρτύρισε κι αγίασε Εικοσιτέσσερις τ ’ Αυγούστου.

[16]»Βιβλιογραφία[1] Равноапостольный Косма Этолийский – СЛОВА – Издательский дом«Святая Гора»Москва 2009.[2] ο.π [1].[3] Άρθρο Σάκκου Στέργιου, καθηγητή Α.Π.Θ. «Λίγα λόγια για τις προφητείες», 2012.[4] Κοσμάς ο Αιτωλός,Μητροπολίτη Φλωρίνης Αυγουστίνου Καντιώτη, εκδ.«Σταυρός»,1977.[5] Προς Ρωμαίους επιστολή Αποστόλου Παύλου – Κεφ.9.3.[6] Пророчества святого Космы Этолийского и старца Паисия Святогорца обосвобождении Балкан и Константинополя. Επίσημη ιστοσελίδα της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας www.pravoslavie.ru[7] ο.π [4] σελ.334-350.[8] Βίος και ακολουθία του Κοσμά του Αιτωλού – Χριστοδουλίδη Σ. 1996, σελ.13.[9] Το Χρονικό του Βερατίου – Βέη Ν. 1955, σελ.133.[10] Жизнь и труды святого Космы Этолийского – часть 2 – Афанасий Зоитакис, Москва 2005.[11] Παράδοση και λατρεία σ’ ένα ελληνικό χωριό.Στην Αύρα Καλαμπάκας. Θεσσαλονίκη2003, σελ.47.[12] Жизнь и пророчества святого Космы Этолийского – Афанасий Зоитакис ,Москва 2007. [13] Πατροκοσμάς.Ιερουργός του λόγου και της πράξης.Μαμασούλα Μ.–Αγρίνιο2001,σελ.130.[14] ο.π [4] σελ.283-298.[15] Ιστορία της ελληνικής επανάστασης, Φίνλεϋ Γ. Τόμος Α, σελ. 27-28.[16] Ποιητική συλλογή [Β], Κωνσταντίνου Θώδη, ποίημα «Κοσμάς ο Αιτωλός», Ставрополь 2012.

Μετάφραση στη ρωσική γλώσσα :http://www.ktdrus.gr/index.files/translation-3.html

*Ο Κωνσταντίνος Θώδης είναι εκπαιδευτικός του Υπουργείου Παιδείας τηςΕλλάδας.Διδάσκει την ελληνική γλώσσα και τον ελληνικό πολιτισμό στη Ρωσία, πόληΣταυρούπολη από το έτος 2004 ως σήμερα.Είναι συγγραφέας βιβλίων,άρθρων και άλλωνεργασιών με γλωσσικό και ιστορικό περιεχόμενο. Ασχολείται με μεταφράσεις ρωσικήςποίησης στην ελληνική γλώσσα και ελληνικής ποίησης στη ρωσική γλώσσα.| Copyright © Thodis Konstantinos 2012 | Stavropol , Russia |

Για να διαβάσετε τις Διδαχές του Αγίου Πατροκοσμά πατήστε εδώ

Για να διαβάσετε τις Προφητείες του Αγίου Πατροκοσμά πατήστε εδώ

Για να ωφεληθούν  περισσότερες ψυχές χρειαζόμαστε τη δική σας βοήθεια. Για να βοηθήσετε πατήστε εδώ

Για να εγγραφείτε στο κανάλι μας στο youtube και να παρακολουθείτε τα βίντεο μας πατήστε εδώ

Για να δείτε σε αποκλειστικότητα σε Παγκόσμια πρώτη προβολή βίντεο από την ημέρα της Αγιοκατατάξεως του Αγίου Παϊσίου, πατήστε εδώ

Κοινοποίηση άρθρου:
RSS
Follow by Email
Facebook
Facebook
Twitter