Χαρίσματα καὶ διακονήματα. (Εφεσ. δ´ 7-13). Αποστολικό ανάγνωσμα της Θ. Λειτουργίας

Χαρίσματα καὶ διακονήματα. (Εφεσ. δ´ 7-13). Αποστολικό ανάγνωσμα της Θ. Λειτουργίας

Πολὺ λόγο ἔκανε ὁ Παῦλος γιὰ τὴν ἀνάγκη τῆς ἑνότητος στὴν Ἐκκλησία καὶ γιὰ τὴ σπουδὴ ποὺ πρέπει νὰ καταβάλλουν τὰ μέλη της, γιὰ νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἑνότης αὐτή. Ἡ ἑνότης ὅμως τῶν πιστῶν δὲν σημαίνει καὶ ὁμοιότητα σὲ ὅλα. Ἡ ἑνότης βρίσκεται στὴν πίστι καὶ τὴν ἀγάπη καὶ δὲν ἐμποδίζει τὴ διαφορὰ καὶ τὴν ποικιλία στὰ χαρίσματα ποὺ ἔχει ὁ καθένας. Παράλληλα λοιπὸν μὲ τὴν ἑνότητα ὑπάρχει καὶ ἡ ποικιλία, ἡ ὁποία εἶναι ἀναγκαία γιὰ τὴ λειτουργία τῆς Ἐκκλησίας. Ἕνα σῶμα εἶναι ἡ Ἐκκλησία· καὶ ὅπως στὸ ἀνθρώπινο σῶμα ὑπάρχουν διάφορα μέλη ποὺ ἐκτελοῦν διάφορες ὑπηρεσίες, ἔτσι καὶ στὸ σῶμα τῆς Ἐκκλησίας ὑπάρχουν διάφορα χαρίσματα καὶ διακονήματα, ὅλα ἀναγκαῖα γιὰ τὴν καλὴ λειτουργία καὶ τὴν ἑνότητά της. Γιὰ τὰ χαρίσματα αὐτὰ κάνει λόγο ὁ Παῦλος στὴ συνέχεια τῆς ἐπιστολῆς.
Ἑνὶ δὲ ἑκάστῳ ἡμῶν ἐδόθη ἡ χάρις κατὰ τὸ μέτρον τῆς δωρεᾶς τοῦ Χριστοῦ (δ´ 7). Δὲν πρόκειται ἐδῶ γιὰ τὴ γενικὴ χάρι, δηλ. τὴ σωτηρία, ποὺ τὴν προσφέρει σὲ ὅλους ὁ Θεός, ἀλλὰ γιὰ τὰ εἰδικὰ χαρίσματα καὶ τὶς ἱκανότητες ποὺ δίνει στὸν καθένα, ἀλλὰ καὶ γιὰ τὰ διάφορα διακονήματα ποὺ ἀναθέτει σὲ κάποιους ὁ Θεός, γιὰ τὰ ὁποῖα κάνει λόγο λίγο πιὸ κάτω ὁ ἀπόστολος. Ὁ Θεὸς δίνει χαρίσματα σὲ ὅλους, «ἑνὶ ἑκάστῳ»· χαρίσματα σωματικὰ ἢ διανοητικὰ ἢ ἠθικά. Δὲν δίνει βέβαια σὲ ὄλους τὰ ἴδια οὔτε σὲ ὅλους ὅλα τὰ χαρίσματα, ἀλλὰ διάφορα καὶ σὲ διαφορετικὸ βαθμό. Μπορεῖ σὲ ἄλλον νὰ δίνῃ πέντε τάλαντα, σὲ ἄλλον δύο, σὲ ἄλλον ἕνα. Δὲν τὰ μοιράζει ὅμως αὐθαίρετα καὶ ἀδιάκριτα, ἀλλά, ὅπως λέει στὴν παραβολὴ τῶν ταλάντων, «ἑκάστῳ κατὰ τὴν ἰδίαν δύναμιν» (Ματθ. κε´ 15), δηλ. ἀνάλογα μὲ τὴν ἱκανότητα καὶ τὴν προθυμία τοῦ καθενός· ἤ, ὅπως λέει ἐδῶ. «κατὰ τὸ μέτρον τῆς δωρεᾶς τοῦ Χριστοῦ», δηλ. σύμφωνα μὲ τὸ μέτρο ποὺ χρησιμοποιεῖ σοφὰ καὶ δίκαια ὁ Χριστὸς γιὰ τὴ διανομὴ τῶν χαρισμάτων.
Ὅλα τὰ χαρίσματα εἶναι χρήσιμα καὶ ἀναγκαῖα, ὅταν χρησιμοποιοῦνται μὲ σύνεσι γιὰ τὸ καλὸ τοῦ πλησίον καὶ γιὰ τὴ δόξα τοῦ Θεοῦ. Ἐκεῖνος π.χ. ποὺ ἔχει σωματικὴ δύναμι, μπορεῖ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸν ἀδύνατο· ὁ ὑγιὴς τὸν ἀσθενῆ· ὁ πλούσιος τὸν φτωχό. Ὁ διανοητικὰ ἀνώτερος μπορεῖ νὰ δώσῃ σοφὲς καὶ συνετὲς ὁδηγίες στὸν λιγώτερο ἔξυπνο. Ὁ δυνατὸς στὴν πίστι νὰ στηρίξῃ τὸν ἀδύνατο. Ὅποιος ἔχει καλύτερη γνῶσι τῆς χριστιανικῆς ἀληθείας, νὰ διαφωτίσῃ τὸν ἀδελφό του ποὺ ὑστερεῖ σ᾿ αὐτό. Ὅποιος ἔχει παρηγορητικὸ χάρισμα, νὰ παρηγορήσῃ τὸν πονεμένο καὶ θλιμμένο. Ἔτσι μὲ τὴν ποικιλία τῶν χαρισμάτων ἐξυπηρετεῖται καὶ προάγεται ἡ ἑνότης τῆς Ἐκκλησίας.

Γιὰ νὰ μᾶς βεβαιώσῃ ὅτι ὁ Χριστὸς ἐμοίρασε σὲ ὅλους τοὺς πιστοὺς χαρίσματα, ὁ Παῦλος παραθέτει ἕνα χωρίο ἀπὸ τοὺς Ψαλμούς: Διὸ λέγει· ἀναβὰς εἰς ὕψος ᾐχμαλώτευσεν αἰχμαλωσίαν καὶ ἔδωκε δόματα τοῖς ἀνθρώποις (δ´ 8. Ψαλμ. ξζ´ 19). Δηλ. εἶναι γραμμένο στὴν ἁγία Γραφή: Ἀνέβηκε ψηλά, ἔπιασε αἰχμαλώτους καὶ ἔδωσε δῶρα στοὺς ἀνθρώπους. Ποιὸς ἀνέβηκε ψηλά; Ὁ Χριστός, ποὺ ἀνέβηκε πρῶτα στὸ ὕψος τοῦ Σταυροῦ κι ἔπειτα μὲ τὴν ἀνάληψί του ἀνέβηκε στὸν οὐρανό καὶ ἐκάθισε στὰ δεξιὰ τοῦ Πατρός. Καὶ δὲν ἀνέβηκε μόνος του, ἀλλὰ μαζὶ μὲ τὸν ἄνθρωπο· ἀνέβηκε ὡς Θεάνθρωπος καὶ ἀνέβασε στὰ ὕψη τὴν ἀνθρώπινη φύσι ποὺ προσέλαβε. Καὶ ποιοὺς συνέλαβε αἰχμαλώτους; Τὸν διάβολο, τὸν θάνατο, τὴν κατάρα, τὴν ἁμαρτία, ποὺ κρατοῦσαν αἰχμαλώτους τοὺς ἀνθρώπους καὶ τοὺς ἐμπόδιζαν νὰ ἀπολαύσουν τὰ δῶρα τοῦ Θεοῦ. Ὁ Χριστὸς λοιπὸν αἰχμαλώτισε τοὺς τυράννους καὶ ἐλευθέρωσε τοὺς μέχρι τότε δεσμίους. Ἐξουδετέρωσε τὰ ἐμπόδια τῶν ἀερίων πνευμάτων καὶ ἄνοιξε τὸν δρόμο τῆς ἐλεύθερης ἐπικοινωνίας μὲ τὸν Θεό. Ὁ Θεὸς ἐλεύθερα τώρα παρέχει στοὺς ἀνθρώπους τὰ «δόματα», τὰ δῶρα του, τὰ χαρίσματά του.
Ἡ ἀνάβασις τοῦ Χριστοῦ στὸν οὐρανὸ προϋποθέτει τὴν κατάβασί του στὴ γῆ. «Οὐδεὶς ἀναβέβηκεν εἰς τὸν οὐρανὸν εἰ μὴ ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς, ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ὁ ὢν ἐν τῷ οὐρανῷ» (Ἰωάν. γ´ 13). Ὁ Χριστὸς ἀνέβηκε, ἀφοῦ πρῶτα κατέβηκε. Αὐτὸ ἐπισημαίνει στὴ συνέχεια ὁ Παῦλος: Τὸ δὲ ἀνέβη τί ἐστιν εἰ μὴ ὅτι καὶ κατέβη πρῶτον εἰς τὰ κατώτερα μέρη τῆς γῆς; (δ´ 10). Ὁ Χριστὸς ἦταν ὁ ὑψηλὸς Θεός· προϋπῆρχε πρὸ πάντων τῶν αἰώνων στὸν οὐρανό· καὶ ἀπὸ πολλὴ ἀγάπη εὐδόκησε νὰ κατεβῇ στὴ γῆ. «Ὁ ὑψηλὸς Θεὸς ἐπὶ γῆς ἐφάνη ταπεινὸς ἄνθρωπος» (οἶκος Ξ τοῦ ἀκαθίστου ὕμνου).

Γιὰ νὰ κατεβῇ κανεὶς ἀπὸ ἕνα ὕψος, χρειάζεται σκάλα. Ὁ Χριστὸς χρησιμοποίησε ὡς σκάλα τὴν ταπείνωσι, τὴ συγκατάβασι. «Ἑαυτὸν ἐκένωσε μορφὴν δούλου λαβών, ἐν ὁμοιώματι ἀνθρώπων γενόμενος, καὶ σχήματι εὑρεθεὶς ὡς ἄνθρωπος ἐταπείνωσεν ἑαυτὸν» (Φιλιπ. β´ 7-8). Χρησιμοποίησε καὶ τὴν ἀνθρώπινη φύσι ποὺ τοῦ προσέφερε τὸ ἀνθρώπινο γένος διὰ τῆς Παναγίας Μητέρας του. Γι᾿ αὐτὸ ψάλλουμε στὴ Θεοτόκο: «Χαῖρε, κλῖμαξ ἐπουράνιε, δι ἧς κατέβη ὁ Θεὸς» (οἶκος Γ τοῦ ἀκαθίστου).
Ποῦ κατέβηκε ὁ Θεός; «Εἰς τὰ κατώτερα μέρη τῆς γῆς». Ἡ φράσις αὐτὴ μπορεῖ νὰ ἐννοηθῇ τοπικὰ καὶ τροπικά. Τοπικὰ «κατώτερα μέρη τῆς γῆς» εἶναι ὁ ᾅδης, ὁ τόπος, στὸν ὁποῖο κρατοῦνταν ὅλοι οἱ ἀπ᾿ αἰῶνος νεκροί, γιατὶ κι ἐκεῖνοι ἔπρεπε ν᾿ ἀκούσουν τὸ μήνυμα τῆς σωτηρίας καὶ νὰ σωθοῦν, ὅσοι θὰ τὸ ἀποδέχονταν. Γιὰ τὴν κάθοδο τοῦ Χριστοῦ στὸν ᾅδη λέει καὶ ὁ ἀπόστολος Πέτρος ὅτι «καὶ τοῖς ἐν φυλακῇ πνεύμασι πορευθεὶς ἐκήρυξε» (Α´ Πέτρ. γ´ 19). Γι᾿ αὐτὸ καὶ τὸ Πάσχα ψάλλουμε: «Κατῆλθες ἐν τοῖς κατωτάτοις τῆς γῆς καὶ συνέτριψας μοχλοὺς αἰωνίους, κατόχους πεπεδημένων Χριστὲ» (Εἱρμὸς ς´ ᾠδῆς κανόνος Πάσχα). Τροπικὰ «κατώτερα μέρη τῆς γῆς» εἶναι οἱ ἄθλιες συνθῆκες, ὑπὸ τὶς ὁποῖες γεννήθηκε ὁ Χριστός, καὶ ἡ ὅλη ταπεινὴ ἐπὶ γῆς ζωή του μὲ ἀποκορύφωμα τὸν ὀδυνηρὸ καὶ ἀτιμωτικὸ σταυρικὸ θάνατο. Εἶναι ἀκόμη καὶ ἡ ἄθλια πνευματικὴ καὶ ἠθικὴ κατάστασις ποὺ ἐπικρατοῦσε στὴ γῆ καὶ ποὺ ἔπρεπε νὰ τὴν ἐξαφανίσῃ, γιὰ νὰ ἐπαναφέρῃ τὸν ἄνθρωπο «εἰς τὸ ἀρχαῖον ἀξίωμα» (γ´ ἑσπέριον στιχηρὸν Εὐαγγελισμοῦ τῆς Θεοτόκου).

Ἦταν ἀνάγκη νὰ κατεβῇ ὁ Χριστὸς μέχρι τὸν ᾅδη καὶ νὰ ἀνεβῇ μέχρι τὸν οὐρανὀ. Τὸν λόγο, γιὰ τὸν ὁποῖο ἔπρεπε νὰ γίνουν αὐτά, ἐξηγεῖ ὁ Παῦλος: Ὁ καταβὰς αὐτός ἐστι καὶ ὁ ἀναβὰς ὑπεράνω πάντων τῶν οὐρανῶν, ἵνα πληρώσῃ ἑαυτοῦ τὰ πάντα (δ´ 10). Κατέβηκε λοιπὸν στὸν ᾅδη ὁ Χριστὸς καὶ ἀνέβηκε ἔπειτα ὡς Θεάνθρωπος στὸν οὐρανό, γιὰ νὰ γεμίσῃ μὲ τὴν παρουσία του τὰ πάντα. Ὡς Θεὸς βέβαια ἦταν ἀνέκαθεν «πανταχοῦ παρὼν καὶ τὰ πάντα πληρῶν»· ἔπρεπε ὅμως καὶ ὡς Θεάνθρωπος νὰ «πληρώσῃ τὰ πάντα».

Τί σημαίνει ὅμως τὸ ὅτι «ἀνέβη ὑπεράνω πάντων τῶν οὐρανῶν»; Πολλὲς φορὲς γίνεται στὴν ἁγία Γραφὴ λόγος γιὰ οὐρανούς, ἄλλοτε γιὰ τρεῖς, ἄλλοτε γιὰ ἑπτά, ἄλλοτε γιὰ πολλούς. Πρόκειται γιὰ συμβολικὲς ἐκφράσεις, μὲ τὶς ὁποῖες ἡ Γραφὴ θέλει νὰ παραστήσῃ τὴν ὑπέροχη δόξα τοῦ Θεοῦ, τὴν ἀπροσμέτρητη δόξα ποὺ ἔλαβε καὶ ὡς ἄνθρωπος ὁ Χριστός, ὅπως κι ἐμεῖς, ὅταν θέλουμε νὰ ποῦμε γιὰ κάποιον ἄνθρωπο ὅτι δοξάσθηκε πολύ, λέμε ὅτι ἀνέβηκε ὣς τὸν τρίτο οὐρανό.

Ὁ Χριστὸς λοιπὸν γεμίζει τὰ πάντα μὲ τὴν παρουσία του. Γεμίζει ἆραγε καὶ τὶς ψυχές μας; Ἐκεῖνος βέβαια τὸ θέλει· πρέπει ὅμως νὰ τὸ θέλουμε κι ἐμεῖς. Ἂς τοῦ ἀνοίξουμε πρόθυμα τὶς ψυχές μας, γιὰ νὰ τὶς γεμίσῃ μὲ τὴν παρουσία του, μὲ τὶς εὐλογίες καὶ τὶς δωρεές του.

* * *

Σὲ ὅλους ἔδωσε χαρίσματα ὁ Χριστός· σὲ κάποιους ὅμως ἔδωσε εἰδικὰ χαρίσματα, τὰ ὁποῖα στὴν οὐσία εἶναι διακονήματα· εἶναι εἰδικὲς ὑπηρεσίες ποὺ ἀνέθεσε ὁ Θεὸς σὲ κάποια μέλη τῆς Ἐκκλησίας καὶ εἶναι ἀναγκαῖα γιὰ τὴ διακυβέρνησι τῆς Ἐκκλησίας. Ἕνα σῶμα εἶναι ἡ Ἐκκλησία. Τὸ σῶμα κυβερνᾶται ἀπὸ τὸ κεφάλι. Κεφαλὴ ἀόρατη τῆς Ἐκκλησίας εἶναι ὁ Χριστὸς καὶ αὐτὸς κυβερνᾷ τὴν Ἐκκλησία· ὥρισε ὅμως καὶ ὁρατὴ κεφαλἠ, ἀνθρώπους πιστούς, ποὺ ἀναλαμβάνουν ἔργο διακονίας στὴν Ἐκκλησία. Στρατὸς ἀγωνιζόμενος εἶναι ἡ ἐπὶ γῆς Ἐκκλησία καὶ ἔχει ἀνάγκη ἀπὸ ἀξιωματικοὺς γιὰ νὰ διοικηθῇ. Γιὰ τὰ διακονήματα αὐτὰ κάνει λόγο τώρα ὁ Παῦλος. Καὶ αὐτὸς ἔδωκε τοὺς μὲν ἀποστόλους, τοὺς δὲ προφήτας, τοὺς δὲ εὐαγγελιστάς, τοὺς δὲ ποιμένας καὶ διδασκάλους (δ´ 11). Παρόμοια ἀπαριθμεῖ ὁ ἀπόστολος τὰ διακονήματα καὶ στὴν Α´ πρὸς Κορινθίους ἐπιστολή: «Καὶ οὓς μὲν ἔθετο ὁ Θεὸς ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ πρῶτον ἀποστόλους, δεύτερον προφήτας, τρίτον διδασκάλους κλπ.» (Α´ Κορ. ιβ´ 28).
Τὴν πρώτη λοιπὸν θέσι στὴν Ἐκκλησία κατέχουν οἱ ἀπόστολοι· αὐτοὶ ἦταν οἱ ἄμεσοι συνεχισταὶ τοῦ ἔργου τοῦ Κυρίου. Ἀπόστολοι ἦταν οἱ δώδεκα, ποὺ τοὺς εἶχε ἐκλέξει ὁ ἴδιος ὁ Κύριος· ἀπόστολος ἦταν καὶ ὁ Παῦλος, τὸν ὀποῖο ἐπίσης ἐκάλεσε ἀπ᾿ εὐθείας ὁ Κύριος· ἀπόστολοι ἦταν καὶ οἱ ἄμεσοι συνεργάται τῶν ἀποστόλων, ὅπως ὁ Ἰάκωβος ὁ Ἀδελφόθεος, ὁ Βαρνάβας, ὁ Τιμόθεος, ὁ Σίλας, ὁ Τίτος καὶ ἄλλοι. Οἱ ἀπόστολοι εἶχαν τὴν ἀνώτατη φροντίδα καὶ εὐθύνη γιὰ τὴ διαποίμανσι τῆς Ἐκκλησίας. Οἱ ἀπόστολοι ὅμως ὡς ἄνθρωποι θὰ ἔφευγαν κάποτε ἀπὸ τὸν κόσμο· γι᾿ αὐτὸ ἄφησαν διαδόχους των τοὺς ἐπισκόπους σὲ κάθε πόλι. Ὅλοι οἱ κανονικοὶ ἐπίσκοποι τῆς Ἐκκλησίας ἔχουν ἀποστολικὴ διαδοχὴ καὶ αὐτοὶ ἔχουν τὴν εὐθύνη τῆς διοικήσεως τῆς Ἐκκλησίας.

Μετὰ τοὺς ἀποστόλους ὁ Παῦλος τοποθετεῖ τοὺς προφῆτες. Δὲν πρόκειται γιὰ τοὺς προφῆτες τῆς Π. Διαθήκης, ἀλλὰ γιὰ Χριστιανοὺς ποὺ εἶχαν τὸ χάρισμα νὰ διδάσκουν ἐμπνεόμενοι ἀπὸ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα καὶ νὰ παρηγοροῦν καὶ νὰ ἐνισχύουν τοὺς πιστούς. Μερικοὶ ἀπὸ αὐτοὺς εἶχαν καὶ τὸ χάρισμα νὰ προλέγουν τὰ μέλλοντα. Ἀναφέρεται π.χ. στὶς Πράξεις ὁ Ἄγαβος, ὁ ὁποῖος προέβλεψε ὅτι θὰ συμβῇ πεῖνα μεγάλη (Πράξ. ια´ 27), καὶ ἀργότερα προεῖπε στὸν Παῦλο τὴ σύλληψί του ἀπὸ τοὺς Ἰουδαίους στὰ Ἱεροσόλυμα (Πράξ. κα´ 10-11).

Τρίτοι ἀναφέρονται οἱ εὐαγγελισταί. Μὲ τὸ ὄνομα αὐτὸ δὲν ἐννοοῦνται οἱ τέσσερεις εὐαγγελισταὶ ποὺ ἔγραψαν τὰ τέσσερα Εὐαγγέλια, ἀλλὰ πιστοὶ ποὺ εἶχαν τὸ χάρισμα νὰ διδάσκουν νὰ κηρύττουν τὸ Εὐαγγέλιο, δηλ. τὸ εὐχάριστο καὶ χαρμόσυνο μήνυμα τῆς σωτηρίας. Ἦταν κυρίως περιοδεύοντες ἱεροκήρυκες. Καὶ στὰ νεώτερα χρόνια ἀναδείχθηκαν τέτοιοι εὐαγγελισταί, ποὺ ἐργάσθηκαν μὲ ζῆλο γιὰ νὰ διδαχθῇ ὁ λαὸς τὴν ἀλήθεια τοῦ Εὐαγγελίου. Τέτοιος ἦταν π.χ. στὰ χρόνια τῆς Τουρκοκρατίας (τὸν ιη´ αἰῶνα) ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός, ποὺ περιώδευσε σχεδὸν ὅλη τὴν ἠπειρωτικὴ καὶ τὴ νησιωτικὴ Ἑλλάδα, γιὰ νὰ διδάξῃ τὸν λαό, ποὺ βρισκόταν σὲ ἄγνοια, καὶ νὰ τὸν συγκρατήσῃ ἀπὸ τὸν ἐξισλαμισμό, στὸν ὁποῖο παρασύρονταν πολλοί. Ἐπίσης στὰ τέλη τοῦ ιθ´ καὶ τὶς ἀρχὲς τοῦ κ´ αἰῶνος ὁ π. Εὐσέβιος Ματθόπουλος, ποὺ περιώδευσε πολλὲς πόλεις τῆς Ἑλλάδος διδάσκοντας τὸν λαὸ τὴν ἀλήθεια τοῦ Εὐαγγελίου.

Τέλος ἀναφέρει ὁ Παῦλος τοὺς «ποιμένας καὶ διδασκάλους». Αὐτοὶ ἦταν οἱ κληρικοὶ (ἐπίσκοποι, πρεσβύτεροι, διάκονοι), ποὺ ἐγκαθιστοῦσαν οἱ ἀπόστολοι στὶς κατὰ τόπους Ἐκκλησίες γιὰ τὴ διαποίμανσι καὶ τὴ διδασκαλία τοῦ λαοῦ. Οἱ διδάσκαλοι διέφεραν ἀπὸ τοὺς προφῆτες κατὰ τὸ ὅτι ἐκεῖνοι μέν, ὅπως εἴπαμε, ἐδίδασκαν κατ᾿ ἔμπνευσιν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ἐνῷ οἱ διδάσκαλοι ἐδίδασκαν μὲ τὶς γνώσεις ποὺ εἶχαν ἀποκτήσει ἀπὸ τὴν ἀκρόασι καὶ τὴ μελέτη τοῦ θείου λόγου. Ποιμένες καὶ διδάσκαλοι ὑπάρχουν καὶ σήμερα σὲ κάθε τοπικὴ Ἐκκλησία. Ποιμένες εἶναι οἱ κληρικοὶ τῶν τριῶν βαθμῶν, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ εἶναι καὶ διδάσκαλοι· ἔργο τους δὲν εἶναι μόνο τὸ νὰ ἁγιάζουν τὸν λαὸ μὲ τὰ μυστήρια καὶ τὶς ἄλλες ἱερὲς τελετές, ἀλλὰ καὶ τὸ νὰ διδάσκουν τὸν λαό· διδάσκαλοι ὅμως μπορεῖ νὰ εἶναι καὶ λαϊκοὶ ποὺ ἔχουν τὴν ἀναγκαία κατάρτισι, χωρὶς βέβαια νὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ἁγιάζουν τὸν λαό.

Ὅλα αὐτὰ τὰ χαρίσματα-διακονήματα – λέει ὁ Παῦλος – τὰ δίνει ὁ Χριστός. Αὐτὸς εἶναι ὁ μεγάλος ποιμὴν καὶ ἀρχιερεὺς καὶ διδάσκαλος· αὐτὸς λοιπὸν ἀναθέτει σ᾿ ἐκείνους ποὺ κρίνει ἱκανοὺς τὰ διάφορα λειτουργήματα. Ὅπως λέει κι ἀλλοῦ ὁ Παῦλος, «οὐχ ἑαυτῷ τις λαμβάνει τὴν τιμήν, ἀλλὰ καλούμενος ὑπὸ τοῦ Θεοῦ» (Ἑβρ. ε´ 4). Δὲν πρέπει λοιπὸν οἱ ἄνθρωποι, κινούμενοι ἀπὸ φιλοδοξία ἢ ἰδιοτέλεια, νὰ ἐπιδιώκουν τὰ ἐκκλησιαστικὰ ἀξιώματα, ἀλλὰ νὰ περιμένουν νὰ τοὺς καλέσῃ ὁ Θεός. Ἡ κλῆσις βέβαια γίνεται διὰ μέσου ἄλλων ἀνθρώπων.

Ἀφοῦ ὅμως ὁ Χριστὸς δίνει τὰ ἐκκλησιαστικὰ ἀξιώματα, πῶς συμβαίνει νὰ τὰ καταλαμβάνουν πολλὲς φορὲς ἄνθρωποι ἀκατάλληλοι καὶ ἀνάξιοι; Αὐτὸ δὲν γίνεται βέβαια μὲ τὴ θέλησι τοῦ Χριστοῦ, ἀλλὰ μὲ τὴν ἀνοχή του καὶ τὴν παραχώρησί του. Κι αὐτὸ δὲν τὸ κάνει ὁ Χριστὸς ἀπὸ ἀδιαφορία, ἀλλὰ γιὰ νὰ παιδαγωγήσῃ καὶ μὲ τὸν τρόπο αὐτὸν τοὺς πιστούς. Στὴν Π. Διαθήκη ὁ Θεὸς προειδοποιεῖ τοὺς Ἰσραηλῖτες ὅτι, ἂν δὲν συμμορφώνωνται μὲ τὸ θέλημά του, θὰ ἀφαιρέσῃ τοὺς καλοὺς καὶ συνετοὺς ἄρχοντες καὶ θὰ ἐπιτρέψῃ νὰ τοὺς κυβερνοῦν ἀνάξιοι καὶ τυχοδιῶκται (Ἡσ. γ´ 1-4). Αὐτὸ συμβαίνει καὶ ὡς πρὸς τοὺς ἐκκλησιαστικοὺς ποιμένες. Ὅταν τὰ ποίμνια δὲν δέχωνται τὴ φωνὴ τῶν καλῶν ποιμένων καὶ δὲν ὑπακούουν σ᾿ αὐτούς, ἐπιτρέπει ὁ Θεὸς νὰ πέσουν στὰ χέρια ἀναξίων ποιμένων, γιὰ νὰ ἐκτιμήσουν τὴν ἀξία τῶν καλῶν. Γιατί, ὅταν δὲν ἐκτιμοῦμε τὰ δῶρα τοῦ Θεοῦ, ὁ Θεὸς μᾶς τὰ ἀφαιρεῖ, γιὰ νὰ καταλάβουμε καὶ νὰ ἐκτιμήσουμε τὴν ἀξία τους. Πάντως δὲν ἔπαυσαν σὲ κάθε ἐποχὴ νὰ ὑπάρχουν καὶ οἱ καλοὶ καὶ ἄξιοι ποιμένες, πολλοὶ ἀπὸ τοὺς ὁποίους διακρίνονται ὄχι μόνο γιὰ τὶς ποιμαντικὲς ἱκανότητές τους, ἀλλὰ καὶ γιὰ τὴν ἀρετὴ καὶ τὴν ἁγιότητα.

Γιὰ ποιὸν σκοπὸ ὅμως ὑπάρχουν οἱ ποιμένες στὴν Ἐκκλησία; Μήπως γιὰ νὰ ξεχωρίζουν ἀπὸ τὸν ὑπόλοιπο λαὸ καὶ νὰ ἐπιδεικνύωνται; Μήπως γιὰ νὰ κατεξουσιάζουν τὸν λαὸ καὶ νὰ τὸν ἐκμεταλλεύωνται γιὰ τὸ συμφέρον τους; Ἀσφαλῶς ὄχι. Οἱ ποιμένες ὑπάρχουν γιὰ κάποιον πολὺ ὑψηλότερο καὶ ἁγιώτερο σκοπό: Πρὸς τὸν καταρτισμὸν τῶν ἁγίων εἰς ἔργον διακονίας, εἰς οἰκοδομὴν τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ (δ´ 12). Τριπλὸ λοιπὸν εἶναι τὸ ἔργο τῶν ποιμένων.

Πρῶτον· «Ὁ καταρτισμὸς τῶν ἁγίων», δηλ. τῶν Χριστιανῶν. Οἱ Χριστιανοὶ ἔχουν ἀνάγκη ἀπὸ δογματικὸ καὶ ἠθικὸ καταρτισμό. Εἶναι ἀνάγκη νὰ μάθουν καλὰ τί πρέπει νὰ πιστεύουν καὶ τί πρέπει νὰ πράττουν στὴν καθημερινή τους πορεία. Ὁ καταρτισμὸς ἐπιτυγχάνεται μὲ τὸ κήρυγμα, μὲ τὴν κατήχησι, μὲ τὴ μελέτη τοῦ θείου λόγου, ἀλλὰ καὶ μὲ τὶς ἰδιαίτερες συμβουλὲς καὶ τὴν καθοδήγησι κάθε πιστοῦ χωριστά. Σήμερα δυστυχῶς πολλοὶ Χριστιανοὶ εἶναι ἀκατάρτιστοι· ἀγνοοῦν βασικὲς δογματικὲς καὶ ἠθικὲς ἀλήθειες. Εἶναι λοιπὸν ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη ὁ καταρτισμός τους· καὶ αὐτὸς εἶναι βασικὸ ἔργο τῶν ποιμένων, οἱ ὁποῖοι ὀφείλουν καὶ οἱ ἴδιοι νὰ διδάσκουν συστηματικὰ τὸν λαό, ἀλλὰ καὶ σὲ ἄλλα κατάλληλα πρόσωπα νὰ ἀναθέτουν διδακτικὸ ἔργο.

Δεύτερον· Τὸ «ἔργον διακονίας». Ὑπάρχουν διάφοροι τομεῖς ἐργασίας στὴν Ἐκκλησία: ἡ τέλεσις τῶν μυστηρίων καὶ τῶν ἄλλων ἱερῶν ἀκολουθιῶν· ἡ διαχείρισις τῶν οἰκονομικῶν τῆς Ἐκκλησίας· ἡ φροντίδα γιὰ τοὺς χώρους τοῦ πνευματικοῦ ἔργου (ναούς, αἴθουσες κλπ.)· τὸ φιλανθρωπικὸ καὶ κοινωνικὸ ἔργο. Γιὰ ὅλα αὐτὰ ὑπεύθυνοι εἶναι οἱ ποιμένες, μὲ τὴ βοήθεια βέβαια καταλλήλων εὐσεβῶν καὶ ἱκανῶν λαϊκῶν συνεργατῶν, ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν. Καὶ ὅλα αὐτὰ εἶναι διακονίες. Οἱ ποιμένες δὲν εἶναι ἄρχοντες κοσμικοί, ἀλλὰ διάκονοι τοῦ λαοῦ· καὶ πρέπει νὰ ἔχουν ὡς πρότυπο τὸν Κύριο, ὁ ὁποῖος «οὐκ ἦλθε διακονηθῆναι, ἀλλὰ διακονῆσαι» (Ματθ. κ´ 28).

Τρίτον· ἡ «οἰκοδομὴ τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ». Ἡ Ἐκκλησία εἶναι μιὰ οἰκοδομή· ἀλλὰ καὶ κάθε πιστὸς εἶναι μιὰ οἰκοδομή. Ὅπως μιὰ οἰκοδομὴ κτίζεται προοδευτικά, ὥσπου νὰ ὁλοκληρωθῇ, ἀλλὰ καὶ μετὰ τὴν ὁλοκλήρωσί της συντηρεῖται καὶ ἐξωραΐζεται, ἔτσι καὶ κάθε πιστὸς πρέπει νὰ προάγεται καὶ νὰ ὀμορφαίνῃ στὴν πίστι καὶ τὴν ἀρετή. Τότε καὶ ἡ Ἐκκλησία στὸ σύνολό της θὰ προοδεύῃ καὶ θὰ ἐξωραΐζεται. Καὶ γιὰ τὸ ἔργο αὐτὸ ὀφείλουν νὰ ἐργάζωνται μὲ ζῆλο οἱ ποιμένες· νὰ οἰκοδομοῦν μὲ τὸ λόγο τους, μὲ τὶς ἐνέργειές τους καὶ μὲ τὸ παράδειγμά τους.

Αὐτὸ εἶναι μὲ λίγα λόγια τὸ ἔργο τῶν ποιμένων τῆς Ἐκκλησίας. Καὶ ὁ τελικὸς σκοπὸς ποιὸς εἶναι; Τὸν καθορίζει στὴ συνέχεια ὁ Παῦλος: Μέχρι καταντήσωμεν οἱ πάντες εἰς τὴν ἑνότητα τῆς πίστεως καὶ τῆς ἐπιγνώσεως τοῦ υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, εἰς ἄνδρα τέλειον, εἰς μέτρον ἡλικίας τοῦ πληρώματος τοῦ Χριστοῦ (δ´ 13). Στόχος μας πρέπει νὰ εἶναι νὰ ἐπιτύχουμε τὴν ἑνότητα ποὺ ἀπαιτεῖ ἡ πίστις· νὰ ἀποκτήσουμε τελεία γνῶσι τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ· νὰ ἀνδρωθοῦμε καὶ νὰ ὡριμάσουμε πνευματικά· νὰ φθάσουμε στὸ μέτρο τῆς τελείας χριστιανικῆς ἡλικίας, ποὺ μᾶς δίνει ὁ Χριστός. Ὁ Χριστὸς εἶναι τὸ τέλειο ἠθικὸ πρότυπο, στὴ μίμησι τοῦ ὁποίου πρέπει νὰ κατατείνουν ὅλες οἱ προσπάθειές μας. Βέβαια ἡ πλήρης ὁμοίωσίς μας μὲ τὸν Χριστὸ δὲν εἶναι κατορθωτή. Ἐκεῖνος εἶναι ὁ γίγας κι ἐμεῖς μπροστά του εἴμαστε νάνοι. Ἂν θέλουμε ὅμως νὰ προοδεύσουμε, δὲν πρέπει νὰ συγκρίνουμε τοὺς ἑαυτούς μας μ᾿ ἐκείνους ποὺ φαίνονται κατώτεροί μας κι ἔτσι νὰ κοιμώμαστε μὲ τὴν ἰδέα ὅτι ἐμεῖς εἴμαστε καλύτεροι, ἀλλὰ νὰ ἔχουμε τὰ μάτια μας διαρκῶς προσηλωμένα στὸ τέλειο πρότυπο καὶ νὰ σκεπτώμαστε ὅτι ἔχουμε πολὺ δρόμο νὰ διανύσουμε, γιὰ νὰ πλησιάσουμε καὶ νὰ ὁμοιωθοῦμε μὲ αὐτό, ὅσο εἶναι ἀνθρωπίνως δυνατό. Στὴν προσπάθειά μας αὐτὴ θὰ ἔχουμε συμπαραστάτη καὶ βοηθὸ τὸν ἴδιο τὸν Χριστὸ καὶ θὰ μποροῦμε νὰ λέμε μαζὶ μὲ τὸν Παῦλο: «Πάντα ἰσχύω ἐν τῷ ἐνδυναμοῦντί με Χριστῷ» (Φιλιπ. δ´ 13).

+Κωνσταντίνου Παπαγιάννη, πρωτοπρεσβυτέρου

Για να διαβάσετε τις Διδαχές του Αγίου Πατροκοσμά πατήστε εδώ

Για να διαβάσετε τις Προφητείες του Αγίου Πατροκοσμά πατήστε εδώ

Για να ωφεληθούν  περισσότερες ψυχές χρειαζόμαστε τη δική σας βοήθεια. Για να βοηθήσετε πατήστε εδώ

Για να εγγραφείτε στο κανάλι μας στο youtube και να παρακολουθείτε τα βίντεο μας πατήστε εδώ

Για να δείτε σε αποκλειστικότητα σε Παγκόσμια πρώτη προβολή βίντεο από την ημέρα της Αγιοκατατάξεως του Αγίου Παϊσίου, πατήστε εδώ

Κοινοποίηση άρθρου:
RSS
Follow by Email
Facebook
Facebook
Google+
https://www.agiospatrokosmas.gr/2018/01/13/xarismata-kai-diakonhmata/
Twitter